Op donderdag 10 september organiseerde de maatschappelijke coalitie Over Informatie Gesproken samen met het programma Open Overheid van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties een inspirerend Multi-Stakeholder Forum. Centraal stond de vraag: Hoe vergroten we de maatschappelijke impact van het Actieplan Open Overheid?

De dag begon met een keynote van hoogleraar Publieke Innovatie Albert Meijer, die pleitte voor een andere benadering van impact. Volgens Albert ontstaat impact niet door lineaire plannen, maar door emergentie: soms onverwachte, organische bewegingen in een context die wel in de gewenste richting gaat. Hij illustreerde dit met voorbeelden zoals Mobility as a Service, waar succes afhing van interactie tussen overheid, bedrijven en burgers. Albert introduceerde ook vier richtingen van opschaling: scaling in (verdieping binnen een organisatie, bijvoorbeeld door cultuurverandering), scaling out (uitbreiding naar andere organisaties of regio’s), scaling up (institutionele verankering, zoals wet- en regelgeving) en scaling deep (verdieping van waarden en principes in de samenleving). Hij benadrukte drie dynamieken die impact beïnvloeden: onvoorziene uitkomsten, strijdige eisen en externe turbulentie. Zijn oplossing? Reflectiemomenten inbouwen om slim te schakelen tussen vaste koers en flexibiliteit.
Ben je benieuwd naar de PowerPoint van Albert Meijer? Deze is hier te vinden.

Floortje Fontein gaf een update over de ontwikkelingen vanuit het ministerie van binnenlandse zaken en koninklijksrelaties (BZK). Ze deelde dat BZK werkt aan een gezamenlijke innovatieagenda voor de overheid, gericht op het bundelen van kennis en initiatieven rond technologische innovatie en AI. Openbaarheid is hierbij een van de onderwerpen. Samengewerkt wordt met VNG, Unie van Waterschappen en Interprovinciaal Overleg. Een longlist van zestig innovaties (o.a. voor de Wet open overheid (Woo) en informatiehuishouding) is opgesteld. Doel is om kansrijke initiatieven te selecteren voor opschaling, rekening houdend met wet- en regelgeving en publieke waarden. De agenda moet voor eind 2026 naar de Tweede Kamer. In oktober volgt een Open Donderdag over innovatie en de Woo.

Als laatste onderdeel op het programma stond het World Café, waarbij de deelnemers werden verdeeld in drie groepen. Hier hebben wij verschillende stellingen besproken over de onderwerpen: van output naar impact, van actieplan naar actiepunt en als laatste onderwerp verbinden en versnellen. De gezamenlijke oogst toonde aan dat de sleutel tot maatschappelijke impact ligt in:

• Betekenisvolle openbaarheid (waarden als eerlijkheid, medemenselijkheid)
• Laagdrempelige, tastbare initiatieven (iconen, inloopspreekuren, verhalen)
• Samenwerking (met bestaande partijen en burgers)
• Flexibiliteit en reflectie (omgaan met strijdige eisen en externe veranderingen)
• Empowerment van burgers (educatie, workshops, menselijk contact)

Volgende stap: Reflectie & Vooruitblik

Op dinsdag 5 november organiseert de maatschappelijke coalitie Over Informatie Gesproken het volgende Multi-Stakeholder Forum, waar reflectie en vooruitblik centraal staan. Iedereen die betrokken is bij open overheid, innovatie en maatschappelijke impact is van harte welkom. Houd de uitnodiging op de website in de gaten!

Binnenkort is de open donderdag over innovatie op 8 oktober, heb jij je al aangemeld?

Open donderdag: op zoek naar innovaties die werken voor een Open Overheid | Open Overheid

‍