De maatschappelijke coalitie Over Informatie Gesproken (MCOIG) bestaat vijf jaar. We kijken terug met voorzitter Frank Van Ierssel. “Ik zou graag melden dat de coalitie ‘wegens overbodigheid wordt opgeheven maar zover is het nog niet. Onze missie is zeker niet voltooid.”

MCOIG in 2021 opgericht naar aanleiding van het toeslagenschandaal. Gegevens over mensen waren misbruikt en er zijn mensen ten onrechte beschuldigd van fraude met heel veel persoonlijk leed als resultaat. Het besef groeide dat ‘we moeten praten’ over de informatierelatie tussen burger en overheid, vandaar dat ‘Over Informatie Gesproken’ in de naam.  

De missie van MCOIG is vastgelegd in een manifest. In dit manifest staan zeven zorgen en zeven oplossingen beschreven. “Die zorgen zijn bepaald niet minder geworden”, zegt Van Ierssel. “De digitale soevereiniteit van Nederland is snel een groot thema geworden door de dominantie van Amerikaanse techbedrijven in combinatie met een onvoorspelbare Amerikaanse regering.” Van Ierssel ziet hierin een rol voor de coalitie. “De coalitie kan partijen met elkaar verbinden. Transparantie en openbaarheid zijn daarbij essentieel, omdat democratie alleen kan functioneren als deze waarden gewaarborgd zijn.”  

Ook in de informatierelatie tussen overheid en burger ziet Van Ierssel nog steeds grote uitdagingen. “De positie van de burger is lang niet altijd vanzelfsprekend. De coalitie ziet het als taak om het perspectief van de burger centraal te stellen en de verbinding te leggen tussen overheid en samenleving.”

Tegelijkertijd wijst Van Ierssel op de praktische uitdagingen. “De informatiehuishouding van de overheid is nog niet op orde, wat transparantie bemoeilijkt. Discussies rondom openbaarheid laten zien dat er spanning zit tussen wat wenselijk is en wat mogelijk is. Zo leveren verzoeken om informatie veel op, maar vragen ze ook veel capaciteit. Dit moet slimmer worden ingericht, met meer focus op wat echt waarde toevoegt.”

Voor de coalitie zelf ligt de lat in 2026 hoger dan ooit. “We moeten dit jaar ‘scoren’,” zegt hij. Daarmee bedoelt hij dat de toegevoegde waarde van de coalitie zichtbaarder moet worden met concrete resultaten. “Niet alleen initiatieven starten, maar ook laten zien wat deze opleveren en hoe ze verder worden gebracht.”

In het ideale scenario wordt de coalitie op termijn overbodig. “Niet omdat het werk niet belangrijk is, maar juist omdat de doelen bereikt zijn en geborgd in bestaande structuren. De coalitie zou dan kunnen voortbestaan als een community, zonder afhankelijkheid van financiering.”