Nieuws Over Informatie Gesproken
Verslag Shark Tank-sessie op het ECP-Jaarfestival 2025

Op donderdag 20 november 2025 organiseerde de maatschappelijke coalitie Over Informatie Gesproken (MCOIG) een eigen break-outsessie tijdens het ECP-Jaarfestival. De sessie had een Shark Tank concept en bracht drie onderzoekers bij elkaar die in vijf minuten hun onderzoek pitchten. Daarna gingen vier panelleden “de sharks” met hen in gesprek. De sharks stelde vragen over het onderzoek en gaven hun mening en visie en deden toezeggingen hoe ze het onderzoek verder gingen helpen.
De sessie werd gepresenteerd door Martijn Bennis van MCOIG. Als een echte Jort Kelder introduceerde hij de onderzoekers en sharks.
De sharks vormden een krachtig en divers panel: Arre Zuurmond (voormalig Regeringscommissaris Informatiehuishouding), Marianne van den Anker (Ombudsvrouw Rotterdam-Rijnmond), Maaike van Langelaan (kwartiermaker Woo en Open Data, Den Haag) en Frank van Iersel (voorzitter MCOIG). Met hun brede ervaring, sterke netwerken en scherpe analytische, creatieve en verbindende vermogens gaven zij de onderzoekers waardevolle inzichten en concrete handvatten voor vervolg.
De drie pitches
Erna Ruijer – Society in the Loop
Erna Ruijer (Utrecht School of Governance) onderzocht hoe jongeren beter betrokken kunnen worden bij de inrichting van hun leefomgeving. Met behulp van een Digital Twin experimenteerde zij in Utrecht met manieren om jongeren meer invloed te geven op de buitenruimte én hun informatiepositie te versterken.
De belangrijkste inzichten: jongeren doen pas mee als je hen opzoekt op plekken waar zij zelf zijn, technologie kan een gesprek ondersteunen maar kent beperkingen, en borging in gemeentelijke processen is cruciaal. Haar centrale vraag aan de sharks: Hoe veranker je zo’n aanpak structureel binnen én buiten Utrecht?
Een van de sharks adviseerde om te beginnen met kijken wat jongeren echt nodig hebben en niet te kijken vanuit beschikbare data. Verder benadrukten ze dat er cruciale aandacht voor datastandaarden en eigenaarschap moet zijn. Een van hen bood aan om Erna in contact te brengen met iemand binnen gemeente Den Haag. Zij kunnen een goede partner of referentie zijn in het vervolg traject.
Guido Enthoven – Klem in het systeem. Informatieplichten voor multiprobleemhuishoudens
Guido Enthoven bracht de overweldigende complexiteit van het Nederlandse sociaal domein in kaart. Burgers met beperkte bureaucratische vaardigheden worden geconfronteerd met tientallen regelingen, honderden informatieplichten en grote kans op fouten of terugvorderingen. Dit liet hij zien aan de hand van een Excel document. Hierdoor werd echt zichtbaar dat mensen eindeloze documenten in moeten vullen en hoe mensen klem zitten in het systeem. Zijn onderzoek laat zien hoe versnipperd het stelsel is en hoezeer dit huishoudens in kwetsbare situaties klem zet. Hij vroeg de sharks: Hoe doorbreken we dit systeem en hoe krijgen we structurele veranderingen in zo’n complex veld écht voor elkaar?
De sharks spraken over het feit dat de burgers te veel complexiteit ervaren met het invullen van documenten. Ze benadrukten dat het systeem zelf vaak het probleem vormt, niet de burger.
Arre Zuurmond stelde voor om Guido mee te nemen naar het ministerie voor structurele gesprekken over automatische toekenning van rechten.
Verder bood Marianne van den Anker haar netwerk aan van lokale ombudsmannen om politieke druk op te bouwen.
Maike Klip-Veltman – Transformatie naar een responsieve overheid
Maike Klip-Veltman onderzocht hoe overheidsdienstverlening mensgerichter kan worden ontworpen. Aan de hand van het project Vorderingenoverzicht Rijk (Vrij) liet ze zien hoe burgers weer grip kunnen krijgen op hun eigen gegevens, betaalverplichtingen en rechten.
Daaruit ontwikkelde ze een bredere blauwdruk voor een responsieve overheid, waarin burgers en overheid elkaar op basis van gelijkwaardige informatieposities ontmoeten. Haar vraag: Hoe brengen we dit verder bestuurlijk én in de praktijk en wie helpt mee om nieuwe proefprojecten te starten?
De sharks waarschuwden voor de valkuil waarin overheden burgers verplichten om informatie te bekijken in de app. Dit is niet altijd even mens gericht.
Maaike van Langelaan bood haar netwerk van gemeentelijke directies dienstverlening aan voor pilots.
